Cynhwysiant Digidol yng Nghymru – Da Iawn CDG!

27.07.15

Gan Marc Davies, Rheolwr Prosiect, Cymunedau Digidol Cymru

Yn ddiweddar, bûm yn cynorthwyo Grŵp Gweithredu Lleol Sir Gaerfyrddin i ymgorffori cynhwysiant digidol yn fframwaith cyflwyno rhaglen Leader Cynllun Datblygu Gwledig (CDG) 2014 – 2020 yn Sir Gâr.

Yn fy negfed flwyddyn o weithio, darbwyllo, dylanwadu a hyrwyddo cynhwysiant digidol ledled Cymru erbyn hyn, mae’n galonogol gweld bod rhaglen Leader y CDG presennol wedi cynnwys ‘ymelwa ar dechnoleg’ fel un o’i phum thema.

Pedair thema arall rhaglen Leader y CDG ar gyfer ardal Sir Gaerfyrddin yw ‘treftadaeth a diwylliant’, ffyrdd newydd o ddarparu gwasanaeth anstatudol, ynni adnewyddadwy cymunedol, a hwyluso datblygu cynfasnachol – partneriaethau busnes a chadwyni cyflenwi byr. Yn fy marn i, mae’n amlwg mai’r llinyn cyffredin rhwng pob un o’r themâu hyn yw technoleg. Er mwyn cael effaith neu arloesi yn unrhyw un o’r themâu hyn, rhaid cymhwyso cynhwysiant digidol a defnydd ehangach o dechnegol ar draws pob un ohonynt, ac nid fel elfen arunig.

Wrth i seilwaith bandeang gwell gael ei gyflwyno ledled y wlad, ceir cyfle i archwilio ffyrdd gwahanol o gyflwyno gwasanaethau.

Fel erioed, un o’r prif broblemau technoleg sy’n wynebu bywyd gwledig yw cysylltedd. Yn raddol, mae Sir Gaerfyrddin, fel gweddill Cymru, yn elwa ar gyflwyno bandeang ffeibr (Cyflymu Cymru). Ar gyfer ardaloedd gwledig sy’n gallu cyfalafu ar gyflymder cysylltedd gwell, mae angen i’r CDG sicrhau bod y cymunedau hyn yn deall y ‘manteision’ sydd ar gael iddynt o ganlyniad i gysylltedd cynt. Yn anochel, bydd angen i bocedi o Sir Gaerfyrddin wledig chwilio am atebion eraill, mwy tymor byr ar gyfer cysylltedd derbyniol. Mae hefyd yn bwysig bod rhaglen y CDG yn amlygu’r cymunedau hyn ac yn archwilio’r cymorth a’r dewisiadau sydd ar gael iddynt.

Mae astudiaethau diweddar â chymunedau gwledig yn Sir Gaerfyrddin wedi amlygu angen clir i gefnogi cludiant, yn enwedig i fanteisio ar wasanaethau pwrpasol. Wrth i seilwaith bandeang gwell gael ei gyflwyno ledled y wlad, ceir cyfle i archwilio ffyrdd gwahanol o gyflwyno gwasanaethau. Er enghraifft, cydweithio â gwasanaethau’r Ganolfan Byd Gwaith i alluogi clybiau gwaith a gwasanaethau cyflogaeth i weithredu mewn lleoliadau cymunedau gwledig, neu drwy wasanaethau symudol fel llyfrgelloedd. Efallai y bydd potensial i alluogi lleoliadau cymunedol i westeia gwasanaethau a hyrwyddo’r datblygiadau cyflym yn ymwneud ag e-iechyd i’r boblogaeth sy’n heneiddio hefyd.

Mae llawer o atebion technoleg posibl eraill i gymunedau gwledig hefyd, gan ddibynnu ar eu hamgylchiadau penodol. Caiff hyn ei archwilio gan dîm y CDG yn dilyn trosolwg o’r posibiliadau gan dîm hyfforddiant Cymunedau Digidol Cymru.

Bydd Cymunedau Digidol Cymru yn ymdrechu i gynorthwyo staff a gwirfoddolwyr sy’n gwasanaethu’r cymunedau gwledig hyn, trwy hyfforddiant a chodi ymwybyddiaeth o sut y gellir ymelwa ar dechnoleg i gynorthwyo pawb. Y nod yw ail-gydbwyso bywyd gwledig trwy gyfuno sgiliau a lefelau hyder o gwmpas cysylltedd digonol i wella’r buddion cymdeithasol ac economaidd.

Mae’n bleser o’r mwyaf gennyf barhau â’m gwaith â’r grŵp strategol i sicrhau y caiff cynhwysiant digidol ei ymgorffori’n elfen ddiofyn ar draws pob thema. Buaswn yn annod rhaglenni CDG eraill ledled Cymru i ystyried dull tebyg ac i gysylltu â Cymunedau Digidol Cymru am gymorth.