Lansio Fframwaith Canlyniadau Cynhwysiant Digidol

29.07.15

Cyhoeddwyd Gan Lauren Kahn o Wasanaeth Digidol y Llywodraeth ar wefan digitalinclusion.blog.gov.uk

Heddiw, caiff y Fframwaith Canlyniadau Cynhwysiant Digidol ei lansio. Mae’r fframwaith wedi’i fwriadu’n dempled hyblyg, unigol ar gyfer olrhain cynhwysiant digidol yn y DU, ac arfarnu gweithgareddau’n lleol.

Bydd unrhyw un sy’n dewis defnyddio’r fframwaith yn gallu dangos sut mae ei weithgareddau cynhwysiant digidol yn cyfrannu at flaenoriaethau ac anghenion lleol. Dylai hyn helpu i bledio achos buddsoddi a phartneriaethau, ac ysgogi gwelliant trwy amlygu beth sy’n gweithio o ran cyflawni canlyniadau gwell. Am y tro cyntaf erioed, byddwn yn gallu olrhain y cynnydd rydym yn ei wneud fel cymdeithas hefyd, o ran cyflawni cynhwysiant digidol.

Lauren Kahn yw’r Pennaeth Strategaeth yn y tîm Cynhwysiant Digidol yng Ngwasanaeth Digidol y Llywodraeth. Mae’n rheoli Gweithgor Ymchwil traws-sector sydd wedi arwain y gwaith o ddatblygu’r fframwaith. Yma, mae’n esbonio mwy am beth ydyw, pam y mae ei angen, a sut i’w ddefnyddio.

Map Manteision Cynhwysiant Digidol

Pam y mae ei angen arnom?

Mae cynhwysiant digidol yn fwyfwy pwysig i alluogi pob dinesydd i gyfranogi’n weithredol yn y gymdeithas a manteisio ar wasanaethau digidol, cynhyrchion a rhwydweithiau.

Fodd bynnag, mae un o bob pump o oedolion yn y DU all-lein o hyd, neu nid oes ganddynt y sgiliau digidol sylfaenol i wireddu’r manteision o fod ar-lein. Mae anghydraddoldebau digidol yn parhau o hyd hefyd, gan ddilyn ac atgyfnerthu llinynnau anghydraddoldeb cymdeithasol. Trwy fuddsoddi mewn cynhwysiant digidol, gallwn gefnogi canlyniadau economaidd, iechyd a chymdeithasol gwell i’r grwpiau hyn a chymdeithas decach.

Ond gwyddwn y bydd ymgysylltu â’r pumed olaf hwn o’r boblogaeth sy’n ‘anodd ei gyrraedd’ yn mynnu buddsoddiad sylweddol. Er mwyn cyfiawnhau buddsoddi ar adeg pan mae adnoddau’n brin, a sicrhau ein bod yn manteisio i’r eithaf arno, mae angen i ni wybod beth sy’n gweithio o ran cyflawni canlyniadau, ac olrhain cynnydd tuag atynt.
Hyd yn hyn, bu hyn yn her enfawr. Mae sefydliadau ledled y DU yn cyflwyno ystod amrywiol o weithgareddau cynhwysiant digidol sy’n ymateb i anghenion lleol. Fodd bynnag, yn aml, mae’r amrywiaeth hon yn arwain at anghysondeb o ran sut y caiff cynnydd ei arfarnu, gan ei gwneud yn anodd cymharu a rhannu dysgu yn ystyrlon. Ar ben hynny, yn aml, caiff gweithgareddau eu mesur yn ôl eu maint yn hytrach na’u gwerth, felly mae’n anodd gwybod beth sy’n gweithio a mesur effaith y gweithgareddau hyn ar fywydau pobl.

Yn yr un modd, caiff ein gallu i olrhain cynnydd yn y DU ei rwystro gan ddiffyg cymaroldeb ar draws astudiaethau a thros amser. Er bod dangosyddion presennol yn dweud wrthym faint o bobl sy’n defnyddio technolegau digidol a pha mor aml, nid ydynt yn dweud wrthym faint o bobl sy’n elwa arnynt.
Beth ydyw?

Lluniwyd y Fframwaith Canlyniadau Cynhwysiant Digidol yn benodol i fynd i’r afael â’r heriau hyn, trwy helpu i ddangos tystiolaeth o fanteision economaidd, iechyd a chymdeithasol ehangach cynhwysiant digidol. Mae’n darparu un fframwaith hyblyg sy’n cynorthwyo i olrhain cynnydd yn barhaus ar lefel genedlaethol ac arfarnu’n fwy cyson ar lefel leol.

Mae tair elfen i’r fframwaith:

Canlyniadau – sut mae technoleg ddigidol yn gwella bywydau pobl

Man cychwyn y fframwaith yw bod annog pobl i fynd ar-lein ac ymgysylltu â thechnoleg ddigidol yn fodd o gyrraedd nod ehangach: hynny yw, canlyniadau gwell mewn llawer o agweddau ar fywydau pobl. Mae’r canlyniadau hyn wedi’u mapio yn y diagram uchod, wedi’u grwpio’n dri chategori: canlyniadau digidol uniongyrchol, sydd yn eu tro yn arwain at ganlyniadau economaidd, iechyd a chymdeithasol ehangach.

Dangosyddion – ffyrdd o fesur a yw canlyniad yn cael ei gyflawni ai peidio

Caiff cynnydd tuag at bob un o’r canlyniadau ei olrhain gan gyfres o ddangosyddion amryfal, perthnasol, sef ffyrdd penodol, mesuradwy o asesu a yw newid yn digwydd, neu b’un a yw canlyniad yn cael ei gyflawni ai peidio (gweler Atodiad 2 y ddogfen hon am grynodeb o’r dangosyddion).

Data – ffynonellau tystiolaeth ar b’un a yw newid yn digwydd ai peidio
Er bod sawl dangosydd posibl ar gyfer pob canlyniad, rydym wedi amlygu detholiad ohonynt sy’n cyfateb i ffynonellau tystiolaeth sy’n gwneud cysylltiadau clir rhwng canlyniadau a defnyddio technoleg ddigidol, ac sy’n ddibynadwy ac yn cael eu casglu’r rheolaidd trwy arolygon cenedlaethol.

Sut bydd yn gweithio?

Mae’r fframwaith yn darparu un templed hyblyg i helpu i olrhain cynnydd cenedlaethol ac arfarnu gweithgareddau lleol yn fwy cyson. Bydd astudiaethau ledled y DU a phrosiectau lleol yn gallu mesur ac arfarnu gan ddefnyddio’r un ddewislen eang o ganlyniadau, gan ddewis a dethol yn ofalus yn ôl eu blaenoriaethau unigryw, ac ychwanegu eu rhai eu hunain, fel bo hynny’n berthnasol.

Mae’r dull hyblyg ar sail dewislen yn gwneud y fframwaith yn berthnasol yn eang ac yn addasadwy ar draws amrywiaeth o astudiaethau, mentrau, lleoliadau, anghenion grwpiau targed a gofynion cyllidwyr – tra ar yr un pryd, yn ategu cymaroldeb a chysondeb o ran mesur ar draws prosiectau, astudiaeth a thros amser.

Rydym wedi datblygu cyfres o offerynnau ac arweiniad syml, hawdd eu defnyddio i helpu i’w gymhwyso:
Bydd dangosfwrdd cynhwysiant digidol ar-lein yn darlunio ac yn adrodd ar gynnydd tuag at ganlyniadau ledled y DU, trwy gasglu data gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol, Ofcom, Sefydliad Rhyngrwyd Rhydychen, ac arolygon y BBC (ar ddod yn fuan).

Bydd pecyn arfarnu cam-wrth-gam yn helpu prosiectau lleol i olrhain cynnydd tuag at ganlyniadau perthnasol ar y fframwaith (gallwch ei lawrlwytho yma).

Lluniwyd yr adnoddau i arbed amser ac arian, ac osgoi prosiectau’n gorfod ‘dechrau o’r dechrau’ wrth lunio a chynnal arfarniadau. Byddwn yn ysgrifennu blogiau am yr offerynnau a’r adnoddau newydd, wrth i’r rhain gael eu datblygu.

Sut bydd yn helpu?

Bydd defnyddwyr y fframwaith yn gallu:

Mesur a dangos tystiolaeth o’r gwahaniaeth y mae eich prosiect/gwasanaeth yn ei wneud a’i gyfraniad i flaenoriaethau lleol

Pledio’r achos o blaid buddsoddiad parhaus
Ffurfio a dylanwadu ar y broses gomisiynu

Dangos y sefydliadau eraill pam y dylent fod yn cydweithio â chi

Cyfathrebu gwerth cynhwysiant digidol i’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau
Ei ddefnyddio i lywio strategaeth, polisi a chynllunio

Hyrwyddo gwelliant trwy amlygu’r hyn sy’n gweithio o ran cyflawni canlyniadau gwell

Yn y tymor hir, bydd defnyddio metrigau cymaradwy ar sail effaith ar draws prosiectau yn ei gwneud yn haws rhannu dysgu ac arfer gorau, ac yn adeiladu sail dystiolaeth ar y cyd o’r hyn sy’n gweithio. Am y tro cyntaf erioed, byddwn yn gallu olrhain y cynnydd rydym yn ei wneud fel cymdeithas, o ran cyflawni cynhwysiant digidol, mewn modd cynhwysfawr a chadarn.

Bydd hyn yn helpu i dargedu a theilwra ymdrechion, gwella’r modd y caiff adnoddau presennol eu defnyddio, a phledio’r achos o blaid buddsoddi yn y dyfodol, a chynyddu ein siawns gyfunol o lwyddo wrth i ni fynd i’r afael â’r 20% o’r boblogaeth sy’n anodd ei chyrraedd, sydd wedi’i hallgáu’n ddigidol o hyd.

Sut gallaf gymryd rhan?

Gellir ond gwireddu’r manteision hyn gyda’ch cymorth chi! Prototeip yw’r pecyn offer, ac mae tîm Cynhwysiant Digidol a Gweithgor Ymchwil Gwasanaeth Digidol y Llywodraeth yn chwilio am gymorth gan ystod o bartneriaid i helpu i’w ddatblygu, profi, mireinio, rhannu a’i ymgorffori. Rydym am sicrhau ei fod yn gweithio’n dda i ystod eang o ddefnyddwyr. Edrychwch arno, rhowch gynnig arno yn eich gwaith beunyddiol i weld sut mae’n gweithio i chi, a rhannwch eich dysgu a’ch adborth.

Am fwy o wybodaeth am y fframwaith, sut i’w ddefnyddio a sut y gallwch gymryd rhan, cliciwch yma.

Pwy sy’n cymryd rhan?

Datblygwyd y Fframwaith Canlyniadau Cynhwysiant Digidol gan Weithgor Ymchwil Cynhwysiant Digidol Gwasanaeth Digidol y Llywodraeth, a gadeiriwyd yn wreiddiol gan yr Athro Leela Damodaran o Brifysgol Loughborough, ac sydd bellach yn cael ei gadeirio gan John Perkins, BT. Mae’r Gweithgor Ymchwil yn dod â chynrychiolwyr ynghyd o’r byd addysg, y llywodraeth, sefydliadau’r sector preifat ac elusennau.