Ystadegau Diweddaraf yn Amlygu Anghydraddoldebau Allgáu Digidol

23.10.15

Gan Mark Smith, Swyddog Datblygu Cynnwys Digidol

Ar gyfer anghydraddoldeb cymdeithasol ac economaidd, darllenwch anghydraddoldeb cyfleoedd i fynd ar-lein.

Mae ystadegau pellach newydd ddod ar gael, yn dilyn Arolwg Cenedlaethol diweddaraf Llywodraeth Cymru, ac mae rhan ohono yn canolbwyntio ar fynediad at y rhyngrwyd a’i ddefnydd.

Rydym wedi gwybod ers tro eich bod chi’n llai tebygol o fod ar-lein os ydych yn hŷn, yn anabl, yn ddi-waith, neu’n byw mewn tai cymdeithasol. Os oes mwy nag un o’r categorïau hyn yn berthnasol i chi, rydych chi hyd yn oed yn llai tebygol o fod yn medi ar fuddion y rhyngrwyd.

Mae’r ffigurau newydd yn dangos rhai canlyniadau diddorol, annisgwyl o bosibl.

O ran rhyw, adroddodd 83% o ddynion eu bod nhw’n defnyddio’r rhyngrwyd ar hyn o bryd, o gymharu â 79% o fenywod. Fodd bynnag, ni chanfu unrhyw wahaniaethau rhwng y rhywiau ymhlith y rheiny hyd at 64 oed. Roedd y gwahaniaethau’n ymddangos ar gyfer y rheiny a oedd yn 65 oed a hŷn yn unig. Roedd 55% o ddynion dros 65 oed yn defnyddio’r rhyngrwyd, o’i gymharu â 43% o fenywod. Pam mae canran uwch o ddynion hŷn yn mynd ar-lein na menywod o’r un oed? Beth yw’r rhwystrau sy’n atal menywod hŷn rhag mynd ar-lein?

I bobl hŷn, mae’r math o dechnoleg a ddefnyddir yn cynnig ongl ddiddorol arall. Gliniaduron a chyfrifiaduron bwrdd gwaith oedd y dyfeisiau o ddewis ymhlith y rheiny dros 65 oed, yn ôl yr ystadegau, a phobl iau yn defnyddio ffonau clyfar a llechi. A yw oedran y dechnoleg yn gwneud gwahaniaeth o werth profiad y defnyddiwr?

Wrth ystyried problemau iechyd, roedd 62% o bobl â salwch hirdymor cyfyngol, anabledd neu lesgedd yn defnyddio’r rhyngrwyd, o’i gymharu ag 87% o’r rheiny heb gyflwr felly. Yr un peth â phobl hŷn, mae pobl anabl a’r rheiny sy’n dioddef salwch yn fwy tebygol o fod yn arunig yn gymdeithasol, a byddent yn elwa llawer ar fod ar-lein.

A yw cymwysterau o bwys? Ymddengys fod yr ystadegau yn dangos hynny. O’r rheiny heb gymwysterau, roedd 44% ohonynt yn defnyddio’r rhyngrwyd; o’r rheiny â chymwysterau ar lefel 3 y Fframwaith Cymwysterau Cenedlaethol (e.e. Safon Uwch a Safon UG) ac uwch, roedd 94% ohonynt yn defnyddio’r rhyngrwyd. A yw’r blaenorol yn fwy tebygol o fod allan o waith, ac felly, angen bod ar-lein i ddod o hyd i waith?

O ran tai, y bobl mewn llety rhentu preifat oedd y grŵp mwyaf tebygol o ddefnyddio’r rhyngrwyd (90%). Roedd cyfran lai o bobl mewn eiddo a breswylir gan y perchennog (81%) yn defnyddio’r rhyngrwyd; a chyfran lawer yn llai o bobl mewn tai cymdeithasol (69%). Gallech ddadlau mai pobl mewn tai cymdeithasol fyddai’n elwa fwyaf ar fod ar-lein, gan eu bod nhw’n fwy tebygol o angen chwilio am waith a chyrchu Credyd Cynhwysol ar-lein, yn ogystal â gwasanaethau cyhoeddus eraill.

Trwy Cymunedau Digidol Cymru, rydym yn gweithio gyda phob un o’r uchod. Mae rhai pobl yn cymryd yn ganiataol ein bod ni’n gweithio gyda grwpiau economaidd-gymdeithasol felly am resymau da. Mae’r ystadegau diweddaraf hyn yn helpu i grafu o dan yr wyneb i ddangos rhai o’r gwirioneddau llym a wynebir gan y rheiny sydd bellaf oddi wrth y byd modern o dechnolegau digidol, iPad, a’r cyfryngau cymdeithasol. Mae gan rai pobl broblemau enbyd y maen nhw’n mynd i’r afael â nhw yn ddyddiol, fodd bynnag, maen nhw’n faterion y gellir eu cynorthwyo mewn rhyw fodd trwy fod ar-lein, a dyna ein cenhadaeth ni.